Emperyalizmi, paralı askerlerini, işbirlikçilerini yenmek, bu hayasızca akının kökünü kazımak, kurtuluşun sadece bir parçasıydı. Gerçek kurtuluş için Batı ülkeleri ile baş edebilecek kadar güçlü olmak, yoksulluğu, ilkelliği, geriliği, çağdışılığı, bilgisizliği yenmek, aklı özgür kılmak, aydınlanmayı yaşamak, bağnazlığa son vermek, hoşgörüyü yerleştirmek, kadın-erkek eşitliğini sağlamak, yüzde doksan üçü okur-yazar olmayan halkı bilgilendirmek, eğitmek, yurttaş olmalarını sağlamak, millet olmak, sanayileşmek, salgın hastalıkları kırmak gerekiyordu. Bunlar ancak barış döneminde başarılabilirdi.
* Mudanya AnlaÅŸması ile Lozan AndlaÅŸması görüşmeleri sırasında Müttefiklerin tutumları, davranışları, oyunları, tuzakları, üslupları unutulmaması gereken olaylardır. Lozan bu yüzden eÅŸi bulunmayan, uzun ve çok çetin bir boÄŸuÅŸma halinde geçmiÅŸtir. Kuva-yı Milliye ruhu ile emperyalizm, Çanakkale’den, Anadolu’dan sonra, Lozan’da da karşılaÅŸmış ve Kuva-yı Milliye ruhu galip gelmiÅŸtir. Lozan’da barış, ‘canavarın karnından sökülüp çıkarılmıştır’.
* Mecliste gelenekçiler ile cumhuriyetçilerin çekiÅŸmesi, saltanatın kaldırılması, Ali Kemal’in yakalanması, Vahidettin’in ve hainlerin kaçması, karşı-devrimin oluÅŸmaya baÅŸlaması, Milli Mücadele’yi baÅŸlatan kadronun ikiye bölünmesi iç sorunların baÅŸlıcasıdır.
* Özgürlük, toplumsal uyanışa, deÄŸiÅŸime de yol açar. Kadınlar peçelerini atmaya, çarÅŸaftan çıkarak manto giymeye baÅŸlar. Büyük sorunların nasıl çözüleceÄŸi daha yoÄŸun olarak konuÅŸulup tartışılır. M. Kemal PaÅŸa’nın dünyaya kapalı bir doÄŸu ülkesini cumhuriyete, aydınlanmaya, uygarlığa, çaÄŸdaÅŸlaÅŸmaya adım adım hazırlaması, halkın çaÄŸrıya katılması bu dönemin en önemli özelliÄŸidir. M. Kemal PaÅŸa’nın örnek bir aile olmak için yaptığı talihsiz evlilik de bu dönemde yer alıyor. Dönem Ankara’nın baÅŸkent olması ve türlü çatışmalardan geçilerek 29 Ekim 1923′te cumhuriyetin ilanı ile sona eriyor.
